Noorwegen 2022, 2023

In het denken van de filosoof Alfred North Whitehead (1861-1947) bestaat de natuur uit ‘daadwerkelijke gebeurtenissen’. Dit is de essentie van wat er is. Er is niets in, achter of onder ‘daadwerkelijke gebeurtenissen’. Lang hebben filosofen en natuurkundigen naar steeds kleinere ‘elementaire deeltjes’ gezocht, als zou dit de essentie zijn van wat er is. Tegenwoordig worden in de natuurkunde elektronen, quarks en nutrino’s als de kleinste deeltjes beschouwd. Whitehead stelt dat ook als er in de toekomst nieuwe nog kleiner deeltjes (op de grens van materie en energie?) ontdekt worden, deze deeltjes daadwerkelijke gebeurtenissen zijn.

Atomen, stenen, bomen, gedachten, democratie enzovoort. Het zijn allemaal daadwerkelijke gebeurtenissen. De meeste daadwerkelijke gebeurtenissen zijn samengesteld uit meerdere daadwerkelijke gebeurtenissen. Een atoom bestaat uit protonen, neutronen en elektronen. Democratie bestaat uit enorme hoeveelheden gedachten, gevoelens en praktijken.

De natuur bestaat uit daadwerkelijke gebeurtenissen. De natuur wordt voortdurend. De natuur is een proces. Vaak vergeten wij dit. De natuur lijkt dan een stabiele achtergrond voor ‘ons’ mensen. (Eigenlijk klopt de tegenstelling mens – natuur in de vorige zin niet. Wij mensen zijn natuur. Wij worden als onderdeel van de natuur.)

Geïnspireerd door Whitehead heb ik mijzelf de opdracht gegeven om foto’s te maken van plekken / composities in de natuur die ik als daadwerkelijke gebeurtenissen beleef. Dit is een rare opdracht. Alles in de natuur bestaat uit daadwerkelijke gebeurtenissen. Dus hoe kan ik tot de keus komen om iets te fotograferen? (En iets anders niet te fotograferen.) Ook de keus voor het medium fotografie is paradoxaal. Fotografie creëert de illusie dat wij processen stil kunnen zetten. De illusie dat er geen beweging is. Terwijl in de realiteit alles (inclusief fotografie!) een proces is: Je kunt de natuur niet stilzetten en er naar kijken (Whitehead).

Ik heb twee series gemaakt. 1. Bestaat uit foto’s genomen in diverse berggebieden in het zuiden van Noorwegen. 2. Bestaat uit foto’s genomen in polders in de omgeving van Abcoude, Nederland.

‘Actual entities’ – also termed ‘actual occasions’ – are the final real things of which the world is made up. There is no going behind actual entities to find anything more real. (…) The final facts are, all alike, actual entities; and these actual entities are drops of experience, complex and interdependent. (Whitehead, Process and Reality, p. 18)

(…) the actual world is a process, and that (…) process is the becoming of actual entities. (Whitehead, Process and Reality, p. 22)

 There is no holding nature still and looking at it. (Whitehead, The Concept of Nature, p. 14,15)

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.